Checklist

Narratief

Literatuur gaat over hoe mensen (personages) vanuit hun eigen narratief naar de wereld kijken, hoe ze vanuit dat narratief de wereld creëren. Het narratief van het personage (en niet het verhaal van de schrijver) staat op dit blog centraal. Als het narratief van het personage niet samenvalt met de werkelijkheid, dan noemen we dat: het conflict van het verhaal.

✔️ Laat zien hoe je personage een narratief maakt en daarmee worstelt.
✔️ Stel jezelf de vraag: waar botst het narratief van mijn personage met de buitenwereld en met het narratief van andere personages? (Conflict)
✔️ En stel je zelf ook de vraag: waar botst het ene narratief van mijn personage met het andere narratief van hetzelfde personage? (Nog meer conflict.)
✔️ Lees deze blogposts over het narratief van het verhaal.

Collectief

Er is niet alleen het narratief van een enkel personage, maar ook dat van de groep. Personages verhouden zich tot dat verhaal van de groep.

Soms verinnerlijken ze zich dat narratief, wat een innerlijk conflict kan geven met hun eigen, individuele narratief. Soms verzetten ze zich tegen het narratief van de groep, wat een uiterlijk conflict kan geven.

Vaak is niet precies uit te maken waar het narratief van de groep ophoudt en waar dat van het individu begint. Wat ook meespeelt is dat de narratieven van verschillende groepen tegenstrijdig zijn, en dat personages proberen zich tegenstrijdige narratieven eigen te maken.

✔️ Laat je personage zich afzetten tegen het verhaal van de groep. Laat dit tot uiterlijk conflict leiden.

✔️ Laat je personage verhalen van een of meerdere groepen overnemen. Laat dit tot innerlijk conflict leiden.

✔️ Laat je personage deel uitmaken van verschillende groepen. Laat je personage worstelen met de tegenstrijdige narratieven van die groepen.

✔️ Lees in deze blogposts over het groepsnarratief.

Taal

Net zo goed als dat het narratief van je personage niet samenvalt met een vaste werkelijkheid, valt de taal van je personage niet samen met een vaste betekenis.

Als een personage bijvoorbeeld ontdekt dat hij niet de biologische vader van zijn kind is, dan is er in de werkelijkheid niets veranderd (ieders DNA is nog hetzelfde als voor de ontdekking), maar zijn verhaal is wel veranderd. Voelt hij zich nog wel vader? Is hij nog wel vader? Wat is een vader eigenlijk? Een woordenboekdefinitie biedt meestal geen uitkomst. Wat voor betekenis het kind geeft aan een vader, is waarschijnlijk iets anders dan wat de vader er zelf voor betekenis aan geeft, en dat zal weer iets anders zijn dan hoe de buitenwereld ernaar kijkt.

✔️ Laat het personage op zo’n manier met taal omgaan dat het daarmee een eigen betekenis creëert.

✔️ Laat andere personages een andere betekenis geven aan de taal (en daarmee aan wat voor hen belangrijk is).

✔️ Laat de taal en de betekenis waarvan het personage zich bedient, leiden tot conflict.

✔️ Lees in deze blogposts over taal.

Personage

We vereenzelvigen ons met ons narratief. Door die vereenzelviging ontstaan ons narratief en onze identiteit tegelijkertijd; ze trekken met elkaar op.

We nemen onszelf ook waar vanuit ons narratief. Ook in onze waarnemingen creëren we onszelf.

De opkomst van ons narratief is de opkomst van onze identiteit, en de ondergang van ons narratief is de ondergang van onze identiteit. Daarom willen we niet dat ons verhaal stopt. Wat ons verhaal en dus onze identiteit kan aantasten, willen we ontkennen of de kop indrukken.

In ons narratief identificeren en creëren we niet alleen onszelf, maar identificeren en creëren we ook de ander. Personages zijn als mensen. Ook personage creëren zichzelf in hun verhalen. Ook zij creëren de ander in hun verhalen.

✔️ Laat het personage ontstaan uit wat het personage over zichzelf denkt en vertelt en waarneemt. Laat het personage uit diens eigen narratief ontstaan.

✔️ Laat de andere personages ontstaan vanuit wat het hoofdpersonage over hen denkt en vertelt en waarneemt. Laat de andere personages uit het narratief van het hoofdpersonage ontstaan.

In deze blogposts lees je nog meer over wat je met het het vormgeven vanuit je personage kunt doen.