Het personage versus de maatschappij: Clarice Lispector

We hebben gezien dat een narratief drie lagen heeft: dat van het individu, dat van de groep en dat van de maatschappij. Die gelaagdheid heeft niet alleen gevolgen voor het personage en het conflict, maar ook voor de thematiek. Laten we kijken hoe dat in de praktijk uitpakt aan de hand van Clarice Lispector’s ‘De navolging van de roos’, een verhaal waarin het individuele narratief van Laura wordt onderdrukt door dat van de maatschappij.

Het personage, de groep en de maatschappij: drie narratieven

Oké, inmiddels is het duidelijk: dit blog zet de schijnwerper niet op het verhaal van de schrijver maar op het narratief van het personage. Maar bestaat er wel zo iets als het narratief van een (enkel) personage? Groepsprocessen en groepsnarratieven spelen een rol. Als schrijver kunnen we daarmee ons voordeel doen om ons verhaal en de personages te verdiepen.

Over wiens narratief hebben we het?

We hebben al gezien wat een narratief is: een frame waardoor mensen en personages hun wereld creëren. ‘Narratief’ is dus synoniem voor ‘verhaal’. Maar dat kan een misverstand oproepen dat in de weg gaat zitten bij het schrijven. Dat misverstand zullen we in dit artikel uit de weg ruimen. Om dat te doen, helpt het om ons af te vragen: over wiens narratief hebben we het eigenlijk?

Wat is een narratief eigenlijk?

Ik heb het op dit blog al een tijdje over narratieven zonder uit te leggen wat ik daarmee bedoel. Hoog tijd om dat nu wel te doen. Je kunt op twee manieren naar narratieven kijken. Ten eerste kun je het zien als synoniem voor verhaal. Ten tweede kun je het zien als synoniem voor frame. Het verhaal en het frame zijn niet van elkaar te scheiden.

Gepubliceerd op
Gecategoriseerd als Narratief

Narratief: gevolgen voor plot en personage

Literatuur gaat over mensen die met verhalen te dealen hebben. We hebben dit gezien in het werk van Franz Kafka , Clarice Lispector en Vladimir Nabokov. Daar zagen we dat elk conflict een narratief conflict is. Narratief heeft echt niet alleen te maken met conflict, maar ook met plot en personage. Daarover gaan we het nu hebben.

Hoe personages met hun verhaal omgaan: Clarice Lispector, De navolging van de roos

Literatuur gaat over mensen die te dealen hebben met narratieven. Dat is wat we gezien hebben in een absurdistische novelle van Franz Kafka. Maar het gegeven dat mensen met narratief hebben te dealen is niet voorbehouden aan het absurdisme, je komt het ook in andere literatuur tegen. Sla er maar het psychologische korte verhaal van Clarice Lispector op na, De navolging van de roos.

Literatuur gaat over hoe mensen met hun verhaal omgaan

Er is een onderwerp waar alle literatuur over gaat: hoe mensen met hun verhaal omgaan. Als je dit inziet, kun je naar de diepte van literatuur afdalen, naar de diepte van lezen en schrijven. Om dit duidelijk te maken, helpt het om ook naar andere kunstvormen te kijken.

Gepubliceerd op
Gecategoriseerd als Narratief