Het individu versus de groep bij Franz Kafka

In literatuur speelt zowel het narratief van het individuele personage als dat van de groep een rol. Misschien lijken dat twee verschillende zaken, maar vaak zijn ze met elkaar vermengd. Zo ook in de novelle De gedaanteverwisseling van Franz Kafka. De narratieven die het hoofdpersonage Gregor erop na houdt, lijken exclusief van hem te zijn, maar als je er wat beter naar kijkt, blijkt dat toch niet het geval.

Geen begin, geen midden, geen einde

Van een plant creëer je niet eerst de wortel om er er vervolgens de steel aan te plakken en er dan een bloem op vast te maken. Je plant een zaadje, en dat laat je het werk doen. Op dezelfde manier creëer je van een verhaal niet het begin en dan het midden en ten slotte het einde. Je werkt vanuit iets wat levensvatbaar is, en dat laat je groeien. Je laat het verhaal zichzelf ontwikkelen. Je laat het personage uit diens eigen narratief ontstaan.

Gepubliceerd op
Gecategoriseerd als Begin, Einde

Het individu versus de maatschappij bij Clarice Lispector

We hebben gezien dat een narratief drie lagen heeft: dat van het individu, dat van de groep en dat van de maatschappij. Die gelaagdheid heeft niet alleen gevolgen voor het personage en het conflict, maar ook voor de thematiek. Laten we kijken hoe dat in de praktijk uitpakt aan de hand van Lispector’s De navolging van de roos.

Het individu, de groep en de maatschappij: drie narratieven

Dit blog zet de schijnwerper niet op het verhaal van de schrijver maar op het narratief van het personage. Maar bestaat er wel zo iets als het narratief van een (enkel) personage? Groepsprocessen en groepsnarratieven spelen een rol. Als schrijver kunnen we daarmee ons voordeel doen om ons verhaal en de personages te verdiepen.

Over welk narratief hebben we het?

We hebben al gezien wat een narratief is: een frame waardoor mensen en personages hun wereld creëren. Narratief is synoniem voor verhaal. Maar dat kan een misverstand oproepen dat in de weg gaat zitten bij het schrijven. Dat misverstand zullen we hier uit de weg ruimen. Om dat te doen, helpt het om ons af te vragen: over welk narratief hebben we het eigenlijk?

Gepubliceerd op
Gecategoriseerd als Narratief

Wat is een narratief?

Regelmatig zullen we het hebben over ‘narratieven’. Wat verstaan we daaronder? Je kunt op twee manieren naar narratieven kijken. Ten eerste kun je het zien als synoniem voor verhaal. Ten tweede kun je het zien als synoniem voor frame. Het verhaal en het frame zijn niet van elkaar te scheiden.

Gepubliceerd op
Gecategoriseerd als Narratief

Narratief: gevolgen voor plot en personage

Literatuur gaat over mensen die met verhalen te dealen hebben. We hebben dit gezien in het werk van Franz Kafka , Clarice Lispector en Vladimir Nabokov. Daar zagen we dat elk conflict een narratief conflict is. Narratief heeft echter niet alleen te maken met conflict, maar ook met plot en personage. Daarover zullen we het nu hebben.

Hoe personages met hun verhaal omgaan: Clarice Lispector, De navolging van de roos

Literatuur gaat over mensen die te dealen hebben met narratieven. Dat is wat we gezien hebben in een absurdistische novelle van Franz Kafka. Maar het is niet voorbehouden aan het absurdisme, je komt het ook in andere literatuur tegen. Sla er maar het psychologische korte verhaal van Clarice Lispector op na, De navolging van de roos.